Debaty sejmowex908 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie realizacji świadczeń przysługujących żołnierzom zawodowym

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Zdzisława Kałamagi w sprawie realizacji świadczeń przysługujących żołnierzom zawodowym (3142) uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    Ze względu na różnorodność poruszanych przez pana posła Zdzisława Kałamagę problemów, zawartych w postawionych pytaniach, pozwolę sobie ustosunkować się do nich wg kolejności ich zadania.    Sprawa dostępności usług medycznych w Wojsku Polskim uregulowana została w ramach reformy systemu ochrony zdrowia w ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.) oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy.    W ocenie resortu obrony narodowej warunki funkcjonowania wojskowej służby zdrowia w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego w wyniku przyjętych regulacji prawnych nie w pełni uwzględniają faktyczne potrzeby i specyfikę zabezpieczenia medycznego Sił Zbrojnych RP.    Powstały w wyniku reformy ochrony zdrowia system nie jest w stanie zapewnić zaspokojenia potrzeb mobilizacyjnych Sił Zbrojnych, szkolenia rezerw osobowych, przechowywania i rotacji zapasów wojennych, a zatem nie odpowiada całkowicie interesom bezpieczeństwa i obronności państwa. System ten jest również przedmiotem krytycznych uwag w zakresie specjalistycznego zabezpieczenia profilaktyczno-leczniczego zawodowej kadry wojskowej, co szczególnie jaskrawo jest widoczne na przykładzie żołnierzy w szczególnych specjalnościach (piloci, nurkowie, marynarze). Ponadto utrudnia wywiązywanie się z zadań sojuszniczych w ramach NATO w zakresie zabezpieczenia medycznego.    W tej sytuacji kwestią otwartą jest taka przebudowa systemu opieki zdrowotnej, która umożliwi prawidłowe funkcjonowanie wojskowej służby zdrowia, zarówno w aspekcie obronności państwa, jak i zaspokajania potrzeb żołnierzy.    Takie stanowisko podziela Biuro Bezpieczeństwa Narodowego oraz powołany przez sejmową Komisję Obrony Narodowej zespół poselski ds. monitorowania wojskowej służby zdrowia.    W oparciu o wyniki prowadzonych analiz Zarząd Wojskowej Służby Zdrowia Sztabu Generalnego WP opracował kompleksową ˝Informację na temat funkcjonowania wojskowej służby zdrowia w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego oraz proponowane kierunki zmian˝ oraz ˝Propozycje zmian legislacyjnych stwarzające możliwości skutecznego zabezpieczenia medycznego Sił Zbrojnych w warunkach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego˝.    Materiały te przedstawione zostały i przyjęte podczas obrad Zespołu Sztabu Generalnego WP i kierownictwa Ministerstwa Obrony Narodowej w grudniu 1999 r. i styczniu 2000 r. Zostały one także zaprezentowane i omówione na posiedzeniach sejmowej Komisji Obrony Narodowej i sejmowej Komisji Zdrowia w styczniu br.    Ponadto w dniu 10 stycznia 2000 r. odbyło się posiedzenie Komitetu Spraw Obronnych Rady Ministrów, którego przedmiotem obrad był materiał pn. ˝Aktualny stan systemu zabezpieczenia medycznego Sił Zbrojnych RP - zagrożenia i proponowane kierunki zmian˝. Komitet zobligował ministra obrony narodowej do zorganizowania konferencji z udziałem ministra zdrowia i ministra finansów w celu wypracowania stanowiska zmierzającego do poprawy funkcjonowania wojskowej służby zdrowia w ramach powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych.    Uwzględniając aktualny stan rzeczy, poprawa warunków funkcjonowania wojskowej służby zdrowia, w tym także poprawa dostępności usług medycznych zależą jedynie od skutecznie przeprowadzonej inicjatywy legislacyjnej.    Przechodząc z kolei do omówienia problematyki zaspokajania potrzeb mieszkaniowych żołnierzy Wojska Polskiego, pragnę poinformować pana marszałka, iż kwestię tę reguluje ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (DzU nr 86, poz. 433 z późn. zm.).    Na mocy tej ustawy powołana została Wojskowa Agencja Mieszkaniowa (WAM), której zadaniem jest m.in. zapewnienie warunków stałego i tymczasowego zakwaterowania żołnierzom zawodowym, pełniącym służbę w resorcie obrony narodowej, w ramach posiadanego zasobu mieszkaniowego i internatowego oraz mieszkań uzyskiwanych z nowego budownictwa.    Stosownie do postanowień art. 22 wymienionej ustawy, prawo do kwatery przysługuje żołnierzowi zawodowemu, pełniącemu czynną służbę wojskową jako służbę stałą. Realizacja prawa do kwatery, w myśl art. 24 ust. 1 ustawy, następuje poprzez przydział kwatery lub wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z jej przydziału. Żołnierz ma prawo wyboru jednej z ww. form.    Do czasu realizacji prawa do kwatery żołnierzom przysługuje zakwaterowanie tymczasowe w internacie (bezpłatne - posiadającym członków rodziny, 50% stawki opłat - samotnym) lub w kwaterze zastępczej. W internatach żołnierze kwaterowani są bez rodzin, natomiast w kwaterach zastępczych wraz z rodzinami. W przypadku braku możliwości zapewnienia tego zakwaterowania żołnierzom przyznawane jest świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego poza zasobem WAM. Zatem każdemu żołnierzowi zainteresowanemu wspólnym zamieszkaniem z rodziną w miejscu stałego pełnienia służby właściwe organa agencji są zobowiązane zapewnić zakwaterowanie stałe lub tymczasowe, a o ile jest to niemożliwe w ramach posiadanego zasobu, zapewnić zwrot kosztów najmu lokalu mieszkalnego poza zasobem WAM.    Ponadto żołnierzom zamieszkującym, za zgodą dowódcy, w innej miejscowości i dojeżdżającym do miejscowości, w której stale pełnią służbę, przysługuje zwrot kosztów dojazdu. Agencja zobowiązana jest również kontynuować wypłatę równoważnika pieniężnego za brak kwatery żołnierzom, którym na dzień 1 stycznia 1996 r. przysługiwało to świadczenie i których prawo do kwatery nie zostało zrealizowane.    Na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz wypłatę świadczeń pieniężnych należnych osobom uprawnionym do kwatery agencja otrzymuje corocznie dotację z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.    W ramach przyznanej z budżetu MON dotacji oraz dodatkowo wydzielonych przez agencję środków finansowych uzyskanych ze sprzedaży kwater, w 1999 r. wybudowano 773 mieszkania oraz wypłacono 968 ekwiwalentów pieniężnych w zamian za rezygnację z kwatery, dokonano 164 dopłat z tytułu wykupu mieszkania w zasobach gminy i w 142 przypadkach wyrównano pomoc finansową przyznaną z budżetu MON w latach ubiegłych.    Aktualnie bez kwater, w miejscu stałego pełnienia służby, pozostaje 13 026 żołnierzy zawodowych posiadających rodziny (o 761 mniej w porównaniu do stanu na dzień 1 stycznia 1999 r.) i 4147 żołnierzy samotnych (o 65 więcej), a o poprawę warunków mieszkaniowych ubiega się 2928 rodzin (o 434 mniej). Trudna sytuacja mieszkaniowa kadry utrzymuje się w 26 garnizonach, a niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy pełniących służbę w tych miejscowościach stanowią 72,0% ogółu potrzeb. Garnizony, w których utrzymuje się trudna sytuacja mieszkaniowa, to najczęściej miejscowości należące do dużych aglomeracji miejskich. Należą do nich m.in. Warszawa (2669 żołnierzy zawodowych z rodzinami bez kwater), Gdynia (1089), Kraków (727), Wrocław (533), Bydgoszcz (505), Poznań (495), Szczecin (367).    W celu poprawy sytuacji mieszkaniowej w tych garnizonach, agencja kładzie szczególny nacisk na budownictwo mieszkaniowe właśnie w tych miejscowościach. Ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery wypłacany jest w pierwszej kolejności osobom, które uprzednio zwolnią kwaterę w garnizonie, w którym występują niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe.    Spośród 13 026 żołnierzy zawodowych pozostających aktualnie bez kwater w miejscu pełnienia służby, 3469 jest zakwaterowanych w kwaterach zastępczych (poniżej 7 m2 powierzchni mieszkalnej na 1 uprawnienie), a 6600 żołnierzy (w tym 1476 kontraktowych) wynajmuje mieszkania, otrzymując na ten cel świadczenie pieniężne z WAM. Z powyższego wynika, że aktualnie żadnego mieszkania w miejscu stałego pełnienia służby nie posiada 4433 żołnierzy zawodowych posiadających rodziny. Żołnierze ci mają zapewnione tymczasowe zakwaterowanie w internatach lub kwaterach wydzielonych na cele internatowe.    Równoważnik pieniężny za brak osobnej kwatery stałej wypłacany jest 1190 żołnierzom, ze zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby korzysta natomiast 8670 osób uprawnionych.    W 2000 r. planuje się wybudować około 700 mieszkań i wypłacić osobom uprawnionym do kwatery ok. 900-1000 ekwiwalentów pieniężnych w zamian za rezygnację z kwatery. Jednocześnie zakłada się, że w tym roku do jednostek wojskowych, po ukończeniu szkół, zostanie skierowanych około 1500 żołnierzy.    Należy podkreślić, iż obowiązujące przepisy nie zezwalają na ingerencję w działalność Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ani dowódcom garnizonów, ani ministrowi obrony narodowej. Zgodnie z rozporządzeniem prezesa Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1999 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania ministra skarbu państwa (DzU nr 96, poz. 1121), zwierzchni nadzór nad Wojskową Agencją Mieszkaniową sprawuje minister skarbu państwa. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do podjęcia interwencji w celu przyznania kwatery młodemu żołnierzowi zawodowemu. Natomiast ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (DzU z 1999 r. nr 82, poz. 928 - tj.) uniemożliwia ministrowi obrony narodowej kontrolowanie działalności ww. instytucji.    Jeśli chodzi natomiast o kwestię niewypłacania żołnierzom należności z tytułu podróży służbowych, pragnę wyjaśnić, iż według informacji otrzymanych z dowództw rodzajów Sił Zbrojnych nie wystąpiły w 1999 r., jak również nie występują w roku bieżącym, przypadki niewypłacania żołnierzom należności z tytułu podróży służbowych.    Należności powyższe, podobnie jak inne o charakterze wydatków osobowych, były i są traktowane priorytetowo, to znaczy realizowane są w pierwszej kolejności w ramach posiadanych środków finansowych. Zaplanowane w budżecie resortu środki przewidziane na podróże służbowe zapewniają pełną realizację należności żołnierzy z tego tytułu.    Przekazując powyższe wyjaśnienia, pozwolę sobie wyrazić nadzieję, że uzna je pan marszałek za wystarczające.    Z wyrazami szacunku    Minister    Janusz Onyszkiewicz    Warszawa, dnia 15 lutego 2000 r.