Debaty sejmowex908 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nowych zasad naliczania opłat eksploatacyjnych

   W nawiązaniu do interpelacji poselskiej z dnia 19 grudnia 2001 r., złożonej przez pana posła Grzegorza Kurczuka w sprawie nowych zasad naliczania opłat eksploatacyjnych, wyjaśniam, że Rada Ministrów w dniu 18 grudnia 2001 r. wydała rozporządzenie w sprawie stawek opłaty eksploatacyjnej (DzU z dnia 28 grudnia 2001 r. nr 153, poz. 1746). W powyższym akcie ustalono wysokości stawek opłaty eksploatacyjnej dla kopalin wydobywanych w Polsce.    Proces ustalania stawek opłat eksploatacyjnych oparty był na przejrzystych zasadach, zawartych w wytycznej do delegacji ustawowej, aby wysokości stawek opłat nie były niższe od dolnych oraz nie były wyższe od górnych granic stawek opłat eksploatacyjnych, określonych w załączniku do ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (DzU nr 27, poz. 96, ze zm.). Z uwagi na duże zróżnicowanie czynników, jakie wpływały na aktualne ceny sprzedaży kopalin, jak również uwarunkowania gospodarcze i społeczne, przyjęto kilka formuł dla konstrukcji stawek dla wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów rodzajów kopalin:    1) propozycje stawek kwotowych dla kopalin energetycznych: gazu ziemnego wysokometanowego, gazu ziemnego pozostałego, węgla brunatnego, określono na podstawie analizy wymierzonych opłat eksploatacyjnych w okresie od III kw. 2000 r. do II kw. 2001 r., przyjmując średnią stawkę z tego okresu, która jest średnią arytmetyczną pomiędzy stawką wynikającą z ceny sprzedaży a stawką po uwzględnieniu obniżek. Przyjęcie powyższej formuły pozwoli zachować wpływy z tytułu opłat eksploatacyjnych na stabilnym poziomie oraz umożliwi rozłożenie ciężarów związanych ze zniesieniem obniżek opłat eksploatacyjnych proporcjonalnie pomiędzy przedsiębiorców i gminy. W tej grupie znalazły się te kopaliny, których cena wynikała z notowań giełdowych, zaś zaproponowane stawki były kompromisem pomiędzy stanowiskiem przedsiębiorców i gmin,    2) dla rud miedzi oraz ropy naftowej stawka opłaty eksploatacyjnej została obliczona według zaprezentowanej powyżej formuły, jednakże w wyniku uzgodnień:    - z ministrem skarbu państwa wysokość stawki dla rud miedzi pomniejszono o 0,1 zł/t,    - z ministrem gospodarki wysokość stawki dla ropy naftowej pomniejszono o 19,62 zł/t,    3) stawki opłaty eksploatacyjnej dla rud cynku i ołowiu, siarki rodzimej, a także węgla kamiennego, z uwagi na przeprowadzane programy restrukturyzacyjne zostały ustalone poniżej stawki wynikającej ze średniej ceny sprzedaży kopalin w okresie od III kw. 2000 r. do II kw. 2001 r. Przyjęcie wyższych stawek mogłoby doprowadzić do znacznego wzrostu cen za wymienione rodzaje kopalin, co w efekcie oznaczałoby zarówno problemy poszczególnych przedsiębiorstw z odzyskaniem rentowności, jak i wyższe ceny dużej części krajowych produktów,    4) dla pozostałych kopalin przyjęto stawki odpowiadające średniej arytmetycznej wyliczonej ze stawek górnej i dolnej określonych w załączniku do ustawy.    Przyjęcie proponowanych stawek pozwoli uniknąć wątpliwości związanych z opłatami zarówno od wydobytej i sprzedanej kopaliny, jak i od kopaliny eksploatowanej, ale niesprzedawanej bezpośrednio, tylko przerabianej i sprzedawanej przez przedsiębiorcę w postaci różnych wyrobów końcowych. W ten sposób państwo odchodzi od modelu opłaty, który jest uwarunkowany ceną sprzedaży i późniejszym wykorzystaniem gospodarczym.    Pan poseł w swojej interpelacji podnosi, że ustalone stawki opłat eksploatacyjnych spotkały się z obawami gmin górniczych co do znacznego spadku ich dochodów. Chciałbym jednak wskazać, że rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych, według przeprowadzonych symulacji, spowoduje wzrost opłat w części należnej gminom o 0,5% z obecnych 258,4 mln zł do 259,9 mln zł. Wzrost ten obciąży przedsiębiorców eksploatujących kopaliny, z czego odpowiednio:    1) dla kopalin skalnych wzrost opłat eksploatacyjnych o 57%,    2) dla gazu ziemnego wysokometanowego, gazu ziemnego pozostałego, ropy naftowej spadek opłat eksploatacyjnych o 16%,    3) dla rud cynku i ołowiu spadek opłat eksploatacyjnych o 14%,    4) dla rud miedzi wzrost opłat eksploatacyjnych o 10%,    5) dla siarki rodzimej spadek opłat eksploatacyjnych o 28%,    6) dla węgla brunatnego wzrost opłat eksploatacyjnych o 29%,    7) dla węgla kamiennego spadek opłat eksploatacyjnych o 16%,    8) dla soli kamiennej wzrost opłat eksploatacyjnych o 18%,    9) dla solanek, torfów leczniczych, wód leczniczych wzrost opłat eksploatacyjnych o 4%    w porównaniu do obecnych stawek wynikających z cen kopalin po uwzględnieniu udzielonych przez organy koncesyjne obniżek w opłacie eksploatacyjnej.    Odrębnym zagadnieniem, jakie skutkować będzie spadkiem dochodów gmin, jest zlikwidowanie z dniem 1 stycznia 2002 r. w znowelizowanej ustawie Prawo geologiczne i górnicze możliwości obniżania oraz podwyższania opłaty eksploatacyjnej. Dotychczas w przypadku obniżenia przez organ koncesyjny wysokości opłaty eksploatacyjnej gminy będące beneficjantami opłaty otrzymywały z budżetu państwa subwencję rekompensującą przyznane przedsiębiorcom ulgi w opłacie. Zniesienie obniżek opłaty eksploatacyjnej skutkować będzie brakiem możliwości ubiegania się przez gminy o subwencję rekompensującą utracone dochody z tytułu opłat eksploatacyjnych, lecz niewłaściwe byłoby obciążenie jedynie przedsiębiorców większymi opłatami poprzez ustalenie wysokich stawek opłat eksploatacyjnych, nieuwzględniających obniżek.    Wyjaśniam ponadto, że podnoszona przez pana posła sprawa pozostawienia dotychczasowych stawek opłat eksploatacyjnych jest obecnie niemożliwa do przyjęcia z uwagi na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. zarówno znowelizowanej ustawy Prawo geologiczne i górnicze, jak i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych. W efekcie zmianie uległ cały system ustalania stawek opłat eksploatacyjnych, gdyż dotychczasowe stawki procentowe od ceny sprzedaży kopaliny zastąpiły stawki kwotowe za jednostkę wydobytej kopaliny.    Minister    Stanisław Żelichowski    Warszawa, dnia 10 stycznia 2002 r.