Debaty sejmowex908 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niektórych teatrów przekazaych w gestię samorządów powiatowych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację poselską pana posła Stanisława Kracika z dnia 7 lipca 1999 r. uprzejmie proszę o przyjęcie wyjaśnień w sprawie niektórych teatrów przekazanych w gestię samorządów powiatowych.    Proces przeprowadzania zmian organizacyjno-prawnych związanych z reformą ustrojowo-administracyjną objął niemal wszystkie teatry. Z wyłączeniem dwóch instytucji o statusie sceny narodowej (Teatr Narodowy i Stary Teatr im. H. Modrzejewskiej w Krakowie), wszystkie teatry znalazły się w gestii samorządów. Obecnie organizatorami dla teatrów dramatycznych jest samorząd wojewódzki (dla 30 teatrów) i samorząd powiatowy (dla 37 teatrów).    Na mocy tzw. ustawy kompetencyjnej 10 teatrów zostało przekazanych przez wojewodów samorządom powiatowym. Obok wspomnianego przez pana posła Kracika Teatru Ewy Demarczyk w Krakowie mowa tu m.in. o teatrach takich, jak: ˝Ateneum˝ im. St. Jaracza oraz teatry: Powszechny i Współczesny w Warszawie, Teatr ˝Bagatela˝ im. T. Boya-Żeleńskiego w Krakowie, Teatr im. C. K. Norwida w Jeleniej Górze, Teatr Polski w Bydgoszczy, Bałtycki Teatr im. J. Słowackiego w Koszalinie. Od początku bieżącego roku również wszystkie teatry lalkowe (w liczbie 26) znajdują się w gestii samorządów powiatowych (uprzednio 11 podlegało wojewodom). Większość z nich, prowadząc objazd, spełnia bardzo ważne funkcje edukacyjne o wymiarze znacznie przekraczającym ich zobowiązania wobec miasta.    Teatr Ósmego Dnia z Poznania oraz Ośrodek Praktyk Teatralnych ˝Gardzienice˝, znajdujące się uprzednio w gestii wojewodów, zostały przekazane do samorządów województw w celu ich prowadzenia w ramach zadań własnych (zgodnie z rozporządzeniem prezesa Rady Ministrów z dnia 8 grudnia 1998 r.), pozostając więc nadal w zakresie województw.    W przypadku ˝Gardzienic˝, mając na względzie wysoką rangę przedsięwzięć artystycznych realizowanych przez ośrodek oraz poziom i znaczenie działalności edukacyjnej i kulturotwórczej wskazujących na ponadregionalny charakter pracy tej instytucji kultury, rozważana jest sytuacja wspólnego jej prowadzenia przez urząd ministra kultury i sztuki oraz marszałka woj. lubelskiego na mocy zawartych porozumień (stosowne dokumenty w przygotowaniu).    Odpowiadając na pytania pana posła Kracika, uprzejmie informuję, że sytuacja wspomnianych instytucji kultury jest mi znana.    Sygnalizowano mi, iż swoją sytuację jako szczególnie trudną określają teatry (głównie z dużych miast), które przeszły w tym roku z województw w gestię samorządów powiatowych (jednym z najgłośniejszych przykładów jest tutaj warszawski Teatr Ateneum). Teatry, które były objęte tego typu reorganizacją w latach wcześniejszych w ramach programu pilotażowego, są lepiej przystosowane do nowej sytuacji niż te, które w tym roku zostały pozbawione ˝opieki˝ województwa. Oczywiście sytuacja różnie wygląda w poszczególnych przypadkach - w zależności od zasobów danego regionu i decyzji finansowych podjętych przez organizatora tych instytucji. W żadnym wypadku jednak nie może być mowy o dopuszczeniu do likwidacji teatrów - szczególnie tych, które spełniają ważne ponadregionalne zadania.    Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej z dnia 25 października 1991 r. (j.t. DzU z 1997 r. nr 110, poz. 721 wraz z późn. zm.) nakłada na organizatora obowiązek zapewnienia instytucji kultury środków niezbędnych do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona (rozdz. 2 art. 12).    Jednocześnie powyższa ustawa zobowiązuje organizatora do podania do publicznej wiadomości informacji o zamiarze i przyczynach likwidacji na 6 miesięcy przed wydaniem aktu o likwidacji instytucji kultury (rozdz. 2 art. 22 pkt 2). Likwidacja instytucji kultury może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W przypadku likwidacji instytucji kultury z powodu braku środków finansowych celem informacji powinno być m.in. stworzenie możliwości podjęcia działań do zgromadzenia tych środków, które umożliwią dalsze funkcjonowanie instytucji. Jest to również czas na ewentualne interwencje lub mediacje, jakich urząd ministra kultury i sztuki podejmuje się w celu wnikliwego zbadania sprawy i znalezienia sposobu rozwiązania problemu.    Do dnia dzisiejszego nie wpłynęły oficjalne informacje o zamiarze likwidacji jakiegokolwiek teatru, dla którego organizatorem jest samorząd wojewódzki lub powiatowy.    Obecna niepewna sytuacja Państwowego Teatru Muzyki i Poezji pn. ˝Teatr Ewy Demarczyk˝ w Krakowie wiąże się z nieuregulowaniem spraw własności siedziby tej instytucji. Eksmisja teatru z pomieszczeń przy ul. Gazowej (biuro teatru i sala prób) nastąpiła w wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego (w sprawie zaległości we wnoszeniu opłat czynszowych). Nie mam możliwości zakwestionowania wyroku sądu, a ewentualne wstrzymanie eksmisji mogłoby odbyć się jedynie w trybie administracyjnym, a nie sądowym. Uregulowanie spraw związanych z siedzibą teatru leży w gestii jego organizatora - miasta Kraków.    Przekazanie instytucji kultury w gestię samorządów wiąże się z poszerzeniem odpowiednio ich kompetencji w tym zakresie. Nie jest przewidywane odwrócenie procesu, który się dokonał - w budżecie Ministerstwa Kultury i Sztuki nie ma środków na wspieranie zadań statutowych oraz utrzymywanie samorządowych instytucji kultury. Pragnę zapewnić, że nasz resort, podzielając troskę pana posła o losy tych placówek, pozostaje w stałym kontakcie z ich kierownictwem i organizatorami, starając się służyć wszelką możliwą pomocą.    Wyrazy szacunku łączę    Andrzej Zakrzewski    Warszawa, dnia 21 lipca 1999 r.