Debaty sejmowex908 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację panów posłów Wiktora Osika i Szczepana Skomry z dnia 1 grudnia 1999 r. w sprawie prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Sprzedaż towarów handlowych z udziałem obywateli obcych państw ma cechy pozarolniczej działalności gospodarczej (handlowej) w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 1993 r. nr 90, poz. 416 z późn. zm.). Mimo niedopełnienia wymogów formalnych w postaci zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej lub uzyskania koncesji transakcje handlowe zawarte w wykonaniu tej działalności są prawnie skuteczne (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy), a zatem do przychodów wynikających z tych transakcji stosuje się przepisy wymienionej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.    Jednakże w przypadku obywateli obcych państw, którzy sprzedają zakupione w tym celu towary, to istnienie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozpatrywać w kontekście, czy z państwem będącym miejscem zamieszkania osoby prowadzącej taki handel obowiązuje umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, dopuszczająca - przy zaistnieniu określonych w tej umowie warunków - opodatkowanie dochodów w państwie, w którym działalność jest wykonywana.    Jeżeli dana osoba ma miejsce zamieszkania w państwie, z którym Polska nie zawarła umowy o zapobieżeniu podwójnemu opodatkowaniu, dochody z handlu wykonywanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawsze podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce - bez względu na to, czy dotyczy to towarów importowych, czy też wytworzonych w Polsce.    W odniesieniu natomiast do osób mających miejsce zamieszkania w państwach, z którymi obowiązują umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, obowiązek podatkowy w zakresie dochodów z działalności handlowej należy rozpatrywać w świetle postanowień tych umów. Wszystkie zawarte dotychczas umowy dopuszczają opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów z działalności handlowej w Polsce, jeżeli jest ona wykonywana przy utrzymywaniu w Polsce zakładu, tj. stałej placówki, w której wykonuje się działalność. Zakładem takim w rozumieniu tych umów jest nie tylko np. budka lub stałe stoisko na bazarze, lecz również za zakład uważa się magazynowanie towarów w stałym pomieszczeniu, nawet w lokalu mieszkalnym, z którego towar jest rozprowadzany do różnych miejsc na bazarze czy ulicy, również w przypadku posiadania tam tylko urządzenia przenośnego, np. łóżka składanego, stolika lub płachty.    Jeżeli chodzi o zasady i warunki opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to w przypadku gdy na zagranicznej osobie fizycznej prowadzącej na terytorium Polski handel ciąży obowiązek podatkowy w tym podatku, a przychody z tej działalności nie przekroczyły w 1999 r. 426 400 zł lub wykonywanie działalności zostało rozpoczęte w trakcie roku podatkowego, podlega ona opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych stosownie do ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (DzU nr 144, poz. 930). Podatnik może jednak zrzec się opodatkowania w tej formie i opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach. Stawka ryczałtu z działalności handlowej wynosi 3,0% przychodów.    Osoby wykonujące omawianą działalność opodatkowaną w formie ryczałtu są obowiązane prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów według określonego wzoru.    Zagraniczne osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą w omawianym zakresie w przypadku niepodlegania opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym mają obowiązek opłacać podatek dochodowy od osób fizycznych na ogólnych zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.    Poza tym zagraniczne osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą w Polsce w zależności od wysokości uzyskanego przychodu są obowiązane albo prowadzić księgi rachunkowe na zasadach określonych w ustawie o rachunkowości, albo prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu ministra finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (DzU nr 148, poz. 720), a od 1 stycznia 2000 r. na podstawie rozporządzenia z dnia 16 grudnia 1999 r.    Pragnę zauważyć, że w przypadku gdy dochody z handlu prowadzonego na terytorium Polski z udziałem obywateli obcych państw podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce, o czym była już mowa, opodatkowanie to następuje według tych samych zasad, jakie są stosowane wobec obywateli polskich.    Należy zwrócić uwagę na specyficzny charakter omawianego handlu, co w konsekwencji powoduje, że egzekwowanie od potencjalnych podatników wykonania przedstawionych wyżej obowiązków nastręcza trudności. Możliwości urzędów skarbowych oraz organów kontroli skarbowej kontrolowania wykonania obowiązków podatkowych przez ˝handlowych cudzoziemców˝ są ograniczone z uwagi na całkowity brak informacji o tych osobach, zmienność miejsc ich pobytu oraz wykonywania działalności handlowej. Ustalenie obowiązku podatkowego jest w zasadzie możliwe tylko w wyniku szczegółowej kontroli połączonej z lustracją przeprowadzoną w terenie. Z kolei zaś ustalone w wyniku takiego działania zobowiązania podatkowe mogą być trudne do zrealizowania.    Wypada zauważyć, że działalność handlowa prowadzona na terenie Polski przez cudzoziemców znajduje się pod kontrolą wielu służb i instytucji państwowych, które często przeprowadzają wspólne kontrole celem wyeliminowania nieprawidłowości skutkujących m.in. uszczuplenie wpływów do budżetu państwa.    Inspektorzy kontroli skarbowej uczestniczyli w różnego rodzaju działaniach z zakresu kontroli legalności działalności handlowej prowadzonej przez cudzoziemców, zarówno w ramach odrębnych kontroli, jak i kontroli z zakresu szczególnego nadzoru podatkowego oraz innych akcji kontrolnych, samodzielnych czy też prowadzonych przy współpracy Policji, Straży Granicznej, służb celnych i innych służb. Prowadzone działania kontrolne oraz stwierdzone nieprawidłowości i ustalenia ilustruje załączone zestawienie.    Kończąc, chciałbym poinformować, że Ministerstwo Finansów nie dysponuje danymi dotyczącymi skali i strat, jakie ponosi budżet państwa z tytułu nieopodatkowania przychodów z handlu bazarowego, osiąganych przez obywateli obcych państw.*)    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 29 grudnia 1999 r.