Debaty sejmowex908 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stanu i rozwoju budownictwa

   Uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację pana posła Jana Kulasa w sprawie stanu i rozwoju budownictwa.    Pomimo wielu pozytywnych zmian w sferze regulacji w stosunku do początku lat 90. nastąpił spadek liczby oddawanych do użytku mieszkań. Efekty budownictwa mieszkaniowego w latach 1990-1999 przedstawia zamieszczona poniżej tabela. W latach 1990-1992 liczba oddawanych do użytku mieszkań utrzymywała się na podobnym poziomie, tj. niewiele ponad 130 tys. mieszkań. W 1993 r. nastąpiło największe załamanie liczby oddawanych mieszkań, a wyniki kolejnych lat świadczyły o utrzymującym się spadku efektów budownictwa mieszkaniowego. W 1997 r. zahamowana została tendencja spadkowa w budownictwie mieszkaniowym, chociaż dane za lata 1998-1999 potwierdziły utrzymujący się dodatni trend w budownictwie mieszkaniowym, dynamika wzrostu była zmienna - w 1998 r. odnotowano 9-procentowy wzrost w stosunku do roku 1997, w 1999 r. analogiczna wielkość wynosiła 1,7%, zaś w 2000 r. - 6,9%. Efekty budownictwa mieszkaniowego w latach 1990-1999   1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 Liczba mieszkańoddanych do użytku 134 215 136 790 132 969 94 449 76 080 67 072 62 130 73 706 80 594 81 979 w tym: - spółdzielcze 68 382 83 554 84 260 50 002 31 741 26 800 24 641 28 131 28 039 27 490 - komunalne 2 987 2 5604 3 656 4 577 3 577 3 299 2 992 3 745 3 410 2 670 - zakładowe 15 434 10 718 8 190 5 922 3 842 2 531 1 612 1 380 1 438 964 - indywidualne 47 412 39 958 36 863 33 463 35 516 31 675 30 135 35 074 37 322 33 304 - przeznaczone nasprzedaż lub wynajem - - - 485 1 404 2 767 2 691 5 099 8 963 14 195 - społeczne czynszowe - - - - - - 59 277 1 422 3 356 Powierzchnia łączna(tys. m2) 10 360 10 252 9 967 7 656 6 735 6 012 5 722 6 815 7 024 6 924    Najbardziej dynamiczny wzrost w całym dziesięcioleciu cechował nowe formy budownictwa, tj. mieszkania przeznaczone na sprzedaż lub wynajem oraz budownictwo społeczne czynszowe. Uwzględniając wstępne dane Banku Gospodarstwa Krajowego za 2000 r., spółdzielnie mieszkaniowe oraz TBS łącznie oddały do użytku 14,6 tys. mieszkań zrealizowanych z udziałem kredytu z KFM, w tym:    - w 1996 r. - 34 mieszkania,    - w 1997 r. - 255 mieszkań,    - w 1998 r. - 1738 mieszkań,    - w 1999 r. - 4340 mieszkań,    - w 2000 r. - 8236 mieszkań.    Według wstępnych danych GUS w 2000 r. oddano do użytku ogółem ok. 87,7 tys. mieszkań, co oznacza wzrost w porównaniu z 1999 r. o niecałe 7%. Wzrost efektów odnotowany został we wszystkich formach budownictwa, z wyjątkiem budownictwa spółdzielczego i komunalnego. Zaznaczyć trzeba, że wielkości ostateczne zawsze okazują się wyższe od danych wstępnych, można się więc jeszcze spodziewać pewnego wzrostu przytoczonych tu wyników. Mieszkania oddane do użytku w 1999 r. i w 2000 r. Formy budownictwaa) w liczbach bezwzględnychb) analogiczny okresroku poprzedniego = 100 Mieszkania oddane do użytku 1999 2000 Ogółem a 81 979 87 682 w tym budownictwo: b 101,7 106,9 - indywidualne a 33 304 34 770 b 89,2 104,4 - spółdzielcze a 27 490 24 745 b 98,0 90,0 - pozostałe1) a 21 185 28 167 b 139,1 132,9 Dane GUS. 1) Zakładowe, komunalne, przeznaczone na sprzedaż lub wynajem, społeczne czynszowe.    Pozytywny trend w budownictwie mieszkaniowym potwierdzają informacje o rozpoczętych inwestycjach mieszkaniowych, wydanych pozwoleniach na budowę oraz mieszkaniach w budowie. W samym 1999 r. rozpoczęto budowę 135,6 tys. mieszkań, tj. o 44,4% więcej niż w roku poprzednim. Znacznemu zwiększeniu uległa również liczba mieszkań w budowie. Według szacunków w końcu września 2000 r. w budowie znajdowało się 708,7 tys. mieszkań, tj. o 7,4% więcej niż przed rokiem, przy czym w budownictwie indywidualnym - 671,8 tys. mieszkań (o 8,1% więcej), a w pozostałych formach budownictwa - 36,9 tys. (o 3,7% mniej).    Wzrost liczby mieszkań znajdujących się w budowie pozostaje w bezpośrednim związku z liczbą wydawanych pozwoleń na budowę nowych budynków mieszkalnych. W 1999 r. wydano pozwolenia na budowę 110,2 tys. nowych budynków mieszkalnych (wzrost o 35% w porównaniu z 1998 r.) o łącznej liczbie 184,7 tys. mieszkań (wzrost o 37,5%).    Projekt ustawy budżetowej na rok 2001 w zakresie budownictwa mieszkaniowego - podobnie zresztą jak w innych obszarach - stanowi kompromis pomiędzy potrzebami a możliwościami budżetu. W projekcie zaplanowano znaczne kwoty na mieszkalnictwo, choć przyznać trzeba, że duża ich część musiała zostać przeznaczona na uregulowanie zobowiązań państwa z lat minionych (premie gwarancyjne dla właścicieli książeczek mieszkaniowych - 1 016 800 tys. zł, przejściowy wykup odsetek od tzw. starych kredytów spółdzielczych - 503 373 tys. zł.    W art. 8 pkt 4 upoważniono ministra finansów do udzielenia Bankowi Gospodarstwa Krajowego pożyczki w kwocie 400 mln zł na zwiększenie środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. Zapis ten jest konsekwencją planowanego zaciągnięcia przez rząd kredytu w Banku Rozwoju Rady Europy (630 mln zł w dwóch transzach). Łącznie z dotacją budżetową KFM otrzyma więc w bieżącym roku 604 mln zł. Dla Funduszu Termomodernizacji przewidziano (po poprawkach) dotację w wysokości 27 100 tys. zł. W chwili obecnej kwota taka jest nawet wyższa niż zapotrzebowanie funduszu na bieżące wypłaty - jednak po nowelizacji ustawy o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych przewiduje się większe zainteresowanie programem.    Obecnie w parlamencie znajduje się kilka rządowych projektów ustaw mających na celu ożywienie budownictwa mieszkaniowego, a tym samym poprawę sytuacji mieszkaniowej ludności. Podstawowe znaczenie ma tutaj projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych na własne mieszkanie (druk sejmowy nr 1461). Przewiduje on pomoc dla tych gospodarstw domowych, które nie posiadają wystarczających środków własnych na nabycie mieszkania, ale z pewną pomocą państwa będą zdolne do obsługi długoterminowego kredytu bankowego. Pomoc polegać ma na dopłatach do odsetek naliczanych kredytobiorcy od kredytu udzielonego przez bank komercyjny. Wysokość kredytu objętego pomocą nie będzie mogła przekroczyć 70% kosztu zakupu lub budowy mieszkania bądź domu, wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej, adaptacji lub przebudowy budynku w celu uzyskania wyodrębnionego lokalu mieszkalnego.    Dopłaty do oprocentowania będą mogły być stosowane, jeżeli dochód gospodarstwa domowego kredytobiorcy (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i kosztów uzyskania przychodu) nie przekracza określonego maksimum. Przyjęto zasadę zróżnicowania wysokości dopłat w zależności od wysokości tego dochodu (pokrycie 10, 25 lub 50% odsetek od kredytu). Pomoc w spłacie odsetek przysługiwałaby wyłącznie od kwoty kredytu finansującego maksymalnie 50 m2 mieszkania po cenie 1 m2 powierzchni użytkowej nieprzekraczającej określonego limitu. Ewentualna nadwyżka zobowiązań kredytowych objęta byłaby oprocentowaniem w pełnej wysokości. Uprawnieniem do dopłat będą objęte tylko osoby dokonujące zakupu mieszkania lub domu na rynku pierwotnym.    Nie mniej ważne od wspierania nowego budownictwa mieszkaniowego są starania o poprawę stanu technicznego istniejących zasobów. Prowadzona na szeroką skalę działalność remontowa również przyczynia się do wzrostu gospodarczego. Projektowana ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych na remonty budynków mieszkalnych (druk sejmowy nr 1457) ma pomóc w przezwyciężeniu trudności w pozyskaniu kapitału na renowację budynków.    Program kierowany jest głównie do gestorów budynków wielorodzinnych (wspólnoty mieszkaniowe, gminy, spółdzielnie mieszkaniowe), w przypadku których problem remontów kapitalnych jest szczególnie nabrzmiały. Wyjątkowo dopuszczono stosowanie dopłat dla właścicieli domów jednorodzinnych zasiedlonych w przeszłości na podstawie administracyjnych decyzji o przydziale. Intencją tego rozwiązania jest zrekompensowanie takim osobom zwiększonego zużycia (a niekiedy wręcz dewastacji) budynku, wynikających z zamieszkiwania w nim obcych lokatorów. Wyjątek ten ma jednak znaczenie marginalne.    Warunkiem uzyskania pomocy państwa jest przewaga w budynku powierzchni mieszkalnej nad powierzchnią zajmowaną przez lokale użytkowe, a w przypadku niektórych gestorów również warunek zajmowania większości lokali przez najemców. Ograniczenie to ma zapobiec wykorzystywaniu kredytu do remontów budynków spełniających głównie funkcje gospodarcze.    Projekt przewiduje stosowanie dopłat z budżetu państwa do oprocentowania kredytów na remonty budynków mieszkalnych. Dopłata w założeniach projektu ma pokrywać 50% odsetek. Do programu kwalifikowane będą kredyty maksymalnie 10-letnie, zaś pełną dopłatą objęte będą kredyty, których wysokość nie przekracza 70% kosztów przedsięwzięcia remontowego. Ponieważ program wspierania remontów ma służyć likwidacji narosłych zaległości w tym zakresie, określono również horyzont czasowy obowiązywania proponowanych rozwiązań - kredytów wspieranych przez państwo będzie można udzielać prawdopodobnie do końca 2006 r.    Nawiązując do sytuacji w państwach Unii Europejskiej, należy zauważyć, że niski poziom inflacji w tych krajach, a co za tym idzie niskie stopy procentowe, umożliwiają ożywioną akcję kredytową. Na zaciągnięcie kredytu stać w konsekwencji znacznie większą część ludności niż w Polsce (choć równie duże znaczenie odgrywają różnice w poziomie dochodów). Wskazuje to jednoznacznie na nierozerwalny związek rozwoju budownictwa mieszkaniowego z ogólną sytuacją ekonomiczną. Relatywnie szybki wzrost gospodarczy w Polsce pozwala liczyć na stopniową poprawę dostępności kredytów. Ponieważ proces ten postępuje względnie wolno, inicjatywy rządowe zmierzają, poprzez dopłaty z budżetu, do sztucznego obniżenia stóp procentowych obciążających kredytobiorcę.    Rząd pod kierunkiem premiera Jerzego Buzka uznał poprawę sytuacji w budownictwie mieszkaniowym za jedno ze swych najważniejszych zadań i natychmiast po uzyskaniu nominacji dokonał przeglądu sytuacji i przystąpił do opracowywania propozycji rozwiązań. W wyniku przeprowadzonych analiz stwierdzono, że nie jest możliwe jednoczesne rozwiązanie wszystkich istotnych problemów w sferze mieszkalnictwa, konieczne jest zatem ścisłe określenie priorytetów, na których skoncentrują się wydatki. Priorytety takie rząd przyjął w dokumencie ˝Założenia polityki mieszkaniowej państwa na lata 1999-2003˝, zatwierdzonym przez Radę Ministrów 13 lipca 1999 r. W ramach realizacji ˝Założeń...˝ podjęto szereg działań, które pozwolą skuteczniej niż dotychczas stymulować działalność budowlaną i remontową.    Problematyka została bardzo obszernie omówiona w dokumencie pt. ˝Informacja o podjętych działaniach oraz zamierzeniach rządu w sferze polityki mieszkaniowej państwa˝ (realizacja rezolucji Sejmu z 28 kwietnia 2000 r.), który został przekazany do Sejmu i będzie doręczony wszystkim posłom.    Podsekretarz stanu    Piotr Mync    Warszawa, dnia 12 lutego 2001 r.