Debaty sejmowex908 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie obowiązywania ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie znak: SPS-0202-5641/01 z dnia 31 stycznia 2001 r. interpelacją pana posła Stanisława Pawlaka dotyczącą obowiązywania przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.), uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    1. Zgodnie z art. 33b ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.) faktura musi zawierać czytelny podpis osoby uprawnionej do jej otrzymania bądź podpis oraz imię i nazwisko tej osoby.    Równocześnie podkreślam, że minister finansów nie posiada uprawnień do wyrażania zgody na stosowanie odstępstw od przepisów ustawowych.    Ponadto informuję, że do faktur VAT RR nie ma zastosowania przepis § 37 ust. 8 rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 109, poz. 1245, z późn. zm.), który stanowi, że faktura nie musi zawierać danych dotyczących nabywcy, o których mowa w § 37 ust. 1 pkt 13 tego rozporządzenia, jeżeli nabywca złoży sprzedawcy pisemne oświadczenie, w którym upoważni go do wystawiania faktur bez podpisu osoby uprawnionej do otrzymania faktury. Przepis § 37 ww. rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r. dotyczy bowiem faktur stwierdzających dokonanie sprzedaży i oznaczonych zgodnie z § 36 tego rozporządzenia wyrazami ˝Faktura VAT˝, a nie faktur dokumentujących zakup produktów rolnych oznaczonych jako ˝Faktura VAT RR˝, wystawionych przez nabywcę produktów rolnych.    Nawiązując natomiast do zgłoszonych trudności związanych z uzyskaniem podpisów potwierdzających otrzymanie faktury, trzeba stwierdzić, że problem ten jest możliwy do rozwiązania w drodze pewnych zabiegów organizacyjnych. Faktury te nie muszą być wystawiane w ramach jednodniowego cyklu dostaw, lecz ich wystawianie może być zsynchronizowane ze stosowanymi cyklami rozliczeniowymi z rolnikami, np. raz na tydzień, raz na miesiąc itp., zgodnie z zawartymi umowami bądź regulaminami skupu. Sposób dostarczenia rolnikowi faktury można np. powiązać z technicznym odbiorem towaru skupowanego u rolnika, np. mleka. Właściwe rozwiązania możliwe są do opracowania przez zainteresowane jednostki, przy wzięciu pod uwagę lokalnych uwarunkowań w skupie.    Jednocześnie wyrażam pogląd, iż system, który nie przewidywałby potwierdzenia odbioru faktury przez rolników lub też system, który bez żadnych uwarunkowań sankcjonowałby upoważnienia do wystawiania faktur bez podpisu sprzedającego, nie tylko byłby systemem uniemożliwiającym działania kontrolne, ale również nie uzyskałby zapewne akceptacji rolników. Na rolniku spoczywa bowiem ustawowy obowiązek przechowywania faktur. Niedochowanie tego obowiązku jest związane z systemem sankcji z Kodeksu karnego skarbowego. Złożenie podpisu na fakturze przez rolnika jest więc aprobatą dla poprawności zawartych w niej zapisów co do danych m.in. określających przedmiot transakcji od strony rzeczowej, wartościowej i jakościowej oraz równocześnie potwierdzeniem zawartego w fakturze oświadczenia.    W przypadkach gdy rolnik w dotychczas stosowanych rozliczeniach dotyczących skupu zaakceptował swym podpisem określone dokumenty potwierdzające przebieg i zakres transakcji, nie ma praktycznych przeciwwskazań, aby operacje te były równolegle uzupełnione o podpis na fakturze lub żeby faktura potwierdzona podpisem zastąpiła dotychczas stosowaną dokumentację.    W tych okolicznościach obowiązek złożenia podpisu na fakturze stanowi nie tylko potwierdzenie faktu otrzymania przez rolnika tego dokumentu. Ma również znaczenie dowodowe, które:    - pozwala rolnikowi na bezkolizyjne wywiązywanie się z obowiązków w zakresie przechowywania tych dokumentów,    - umożliwia spółdzielni obronę przed nieprawdziwym zarzutem, iż nie przekazała rolnikowi faktury,    - stanowi dla organów skarbowych jeden z dowodów potwierdzających rzeczywisty charakter transakcji.    Jednocześnie informuję, że również w innych krajach stosujących zasady ryczałtowe VAT w rolnictwie system ten nigdzie nie opiera się na jednostronnie generowanej przez aparat skupu dokumentacji handlowej (fakturowej), rolnik w różnym zakresie zobowiązany jest lub korzysta z przywileju potwierdzenia tej dokumentacji swym własnoręcznym podpisem.    2. Zgodnie z art. 33b ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.) zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych podatek naliczony, pod warunkiem że zapłata należności za produkty, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego. Wymóg dokonania rozliczeń za pośrednictwem rachunku bankowego na podstawie art. 33b ust. 6 ww. ustawy nie dotyczy przypadków, kiedy należności z tytułu dostaw płodów rolnych zostaną skompensowane z należnościami z tytułu:    - sprzedaży towarów wymienionych w statystycznych klasyfikacjach (np. nasion, maszyn, urządzeń rolniczych, środków dezynfekcyjnych),    - świadczenia jednoznacznie sklasyfikowanych usług - w związku z ust. 4 pkt 2 ww. ustawy (np. usług rolniczych, transportowych).    Natomiast katalog kompensat, określony w przepisie art. 33b ust. 6 ww. ustawy, nie obejmuje:    - innych należności i potrąceń (niezwiązanych z towarami i usługami dostarczanymi rolnikowi przez skup), tj. np. kwot wierzytelności podlegających cesji, kar umownych, sum egzekucyjnych, sum zabezpieczeń na rzecz osób trzecich (blokada należności rolnika), kwot potrąceń z tytułu spłaty pożyczek, udziałów członkowskich w spółdzielni oraz wpłat uzupełniających,    - świadczeń bliżej nieokreślonych z punktu widzenia metodologii obowiązującej w klasyfikacji usług związanych z różnego rodzaju składkami plantatorskimi, członkowskimi, stowarzyszeniowymi, na fundusze celowe branży (promocji, reklamy, inwestycji).    W związku z powyższym podatnik (punkt skupu, spółdzielnia) może odliczyć tylko taką kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, jaka odpowiada procentowi kwoty przekazanej na rachunek bankowy rolnika w stosunku do całej kwoty należności. Natomiast w przypadku powstania złożonych rozliczeń, tj. gdy punkt skupu dokonałby zarówno sprzedaży towarów na rzecz rolnika ryczałtowego, jak i dokonał potrącenia składki, kredytu itp., to w takiej sytuacji oczywiście procent kwoty do odliczenia ustalany byłby jako procent kwoty należności pomniejszonej jedynie o kwotę składki lub kredytu.    Niezasadne jest zatem stwierdzenie zawarte w ww. piśmie pana posła, że w przypadku gdy punkt skupu kompensuje z rolnikiem należności m.in. związane ze składkami członkowskimi, przepada mu cała kwota zryczałtowanego zwrotu podatku, którą mógłby odliczyć.    Poza względami formalnymi wynikającymi z konkretnych zapisów dokonanych w ww. ustawie zaznaczyć należy, iż nie można doprowadzić do akceptowalności wszelkiego rodzaju kompensat z punktu widzenia korzystania z prawa do odliczeń VAT, jeżeli ma się na uwadze uprzednie założenia związane z wprowadzeniem powyższych zasad prowadzenia rozliczeń z wykorzystaniem rachunków bankowych, a mianowicie:    - zabezpieczenie się przed wystawianiem fałszywych faktur VAT RR, na podstawie których nabywca produktów rolnych (tj. wystawca tych faktur) mógłby powiększać podatek naliczony o kwoty niewypłaconych w rzeczywistości zryczałtowanych zwrotów VAT,    - stymulacyjne oddziaływanie tego wymogu na przyspieszenie wypłat na rzecz rolników za dostarczane do skupu produkty rolne,    - stymulowanie przepływu przez konto bankowe dochodów realizowanych przez indywidualnych rolników, co w przyszłości może dać podstawę do wdrożenia podatku dochodowego w rolnictwie,    - umożliwienie kontroli krzyżowej podatku VAT, z wykorzystaniem dokumentacji bankowej.    Należy również podkreślić, że w wielu przypadkach istnieje możliwość takiego przekonstruowania umów, aby rozliczenia nie opierały się na bezpośrednich potrąceniach dokonywanych przez spółdzielnię (skup), np. z tytułu dostaw, świadczeń innych podmiotów na rzecz rolnika, lecz były realizowane przez banki, na podstawie złożonych w nich przez rolnika ryczałtowego stałych dyspozycji.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 5 marca 2001 r.