Debaty sejmowex908 Kadencja

Interpelacja w sprawie prac nad projektem ustawy o świadczeniu pieniężnym i innych uprawnieniach przysługujących osobom, które przymusowo wcielono do Powszechnej Organizacji ˝Służba Polsce˝

   Szanowny Panie Premierze! Od wielu lat w parlamencie przez niektórych posłów i senatorów poruszana jest sprawa osób przymusowo pracujących w organizacji ˝Służba Polsce˝. Niestety, do dnia dzisiejszego ten problem nie został przez parlament rozwiązany. Chodzi o grupę osób, które na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1948 r. o powszechnym obowiązku przysposobienia zawodowego, wychowania fizycznego oraz o organizacji kultury fizycznej i sportu zmuszane były do podejmowania przymusowej pracy na rzecz odbudowy kraju.    Ustawa w swym założeniu zakładała specjalistyczne, kolektywne wychowanie młodzieży w trybie skoszarowanym poprzez pracę pod pretekstem nauki i zdobywania zawodu. Organizacja ta była organizacją wielozadaniową i była podzielona na młodzieżowych aktywistów, to jest: ZMP, WICI, OMTUR - te grupy korzystały z wielu przywilejów, dla nich tworzono hufce pracy, to oni zdobywali zawód, kontynuowali naukę w szkołach oficerskich lub obsadzano nimi urzędy państwowe. To oni mieli otwartą ścieżkę awansu społecznego.    Wśród pozostałych junaków prowadzono agitację i ci, którzy ulegli agitacji, mogli zdobywać zawód i kontynuować naukę, ponieważ zostawali członkami tych młodzieżowych organizacji. Pozostała młodzież junacka była represjonowana, pracowała w ciężkich warunkach ponad swoje siły w minimalnym czasie pracy od 8 do 12 godzin, a potem ćwiczenia wojskowe i alarmy nocne, a rano do pracy.    W przepisach ww. ustawy określono, że Powszechna Organizacja ˝Służba Polsce˝ jest organizacją przysposobienia zawodowego, wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego młodzieży i została utworzona ˝dla bezpośredniego kierownictwa powszechnym przysposobieniem młodzieży˝ (art. 3 ust. 2). Zadanie powszechnego przysposobienia młodzieży określono w ustawie jako:    ˝a) organizowanie udziału młodzieży w realizacji planów odbudowy i rozbudowy demokratycznej Polski Ludowej,    b) szkolenie wykwalifikowanych zastępów budowniczych dla wszystkich dziedzin życia narodowego,    c) zapewnienie młodzieży harmonijnego rozwoju zdrowia i tężyzny fizycznej oraz wysokiego poziomu społecznej i narodowej świadomości,    d) przygotowanie młodzieży do najszczytniejszego zadania - obrony całości    ˝niepodległości Rzeczypospolitej˝ (art. 1 ust. 2).    Obecnie - w różnych publikacjach encyklopedycznych - podawane są następujące informacje: Powszechna Organizacja ˝Służba Polsce˝, paramilitarna organizacja młodzieży w wieku 16-21 lat, utworzona w styczniu 1943 r. Politycznie kontrolowana przez PZPR poprzez Związek Walki Młodych (ZWM), później ZMP, organizacyjnie powiązana z wojskiem.    Organizacja prowadziła obowiązkowe przysposobienie zawodowe i szkolenie wojskowe oraz wychowanie fizyczne z kształceniem światopoglądowym młodzieży (faktycznie indoktrynację polityczno-ideologiczną). Hufce SP istniały w gminach, szkołach, przedsiębiorstwach państwowych. Brygady SP pracowały m.in. przy odbudowie Warszawy, budowie ośrodków przemysłowych (m.in. Nowa Huta, Nowe Tychy), osuszaniu Żuław.    Do specjalnych brygad, tzw. nadkontyngentowych (w których pełniono zastępczą służbę wojskową), pracujących w kopalniach i kamieniołomach, wcielano młodzież z grup społecznych uznawanych przez władze za wrogie politycznie (zamożni rolnicy, przedwojenni kupcy, przemysłowcy, urzędnicy państwowi).    Tylko w 1949 r. Powszechna Organizacja ˝Służba Polsce˝ objęła ok. 1,2 mln osób, ponad 50% młodzieży podlegającej rekrutacji. W 1953 r. ograniczono liczbę hufców, brygad oraz pracowników oraz wprowadzono zaciąg ochotniczy. W roku 1955 PO ˝Służba Polsce˝ faktycznie przestała działać. Formalnie ustawa o SP obowiązywała do 1 grudnia 1956 r.    Obecnie obowiązujące przepisy prawne mające zastosowanie do osób represjonowanych w okresie powojennym w Polsce tylko w jednym wypadku odnoszą się wprost do szerokiej i zróżnicowanej działalności prowadzonej w ramach PO ˝Służba Polsce˝.    Ustawa z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 60, poz. 622, z późn. zm.) określa w art. 1 ust. 1 pkt 2, że świadczenie pieniężne określone w tej ustawie przysługuje m.in. żołnierzom z poboru w 1949 r., którzy byli wcieleni do ponadkontyngentowych brygad ˝Służby Polsce˝ i przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla i kamieniołomach.    W stosunku do młodzieży w wieku przedpoborowym (osoby podlegające ustawie w wieku 16-18 lat) nie wprowadzono przepisów prawnych.    Szanowny Panie Premierze! W celu zadośćuczynienia tej grupie osób, które w wieku 16-18 lat pracowały bezpłatnie i pod przymusem, Liga Polskich Rodzin złożyła do laski marszałkowskiej w dniu 1 grudnia 2005 r. projekt ustawy o świadczeniu pieniężnym i innych uprawnieniach przysługujących osobom, które przymusowo wcielono do Powszechnej Organizacji ˝Służba Polsce˝, druk nr 201.    Wnioskodawcy, których upoważniona jestem reprezentować, uważają, że moralnym obowiązkiem państwa jest jak najszybsze zadośćuczynienie tym osobom. Obecnie są to ludzie starsi i schorowani, którzy pomimo starań dotąd nie doczekali się życzliwego gestu ze strony parlamentu. Na dzień dzisiejszy szacuje się, że przepisy projektu ustawy mogą dotyczyć kilkudziesięciu tysięcy osób.    Obecnie projekt ustawy jest już po pierwszym czytaniu w Komisji Polityki Społecznej, na której została powołana podkomisja do dalszej pracy nad tym projektem. Przewodniczącą podkomisji została Pani Poseł z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Z tego, co mi wiadomo, dotąd nie rozpoczęto jeszcze pracy w podkomisji, uzasadniając to tym, iż nie ma do tej pory stanowiska rządu.    Pytam Pana Premiera:    1. Czy rząd przychyli się do uchwalenia ustawy rekompensującej nieodpłatną pracę wykonywaną przez junaków na rzecz odbudowy kraju?    2. Czy wobec tego, że do tej pory nie ma stanowiska rządu, należy przypuszczać, że przygotowuje on projekt ustawy swojego autorstwa?    3. Do kiedy rząd przedstawi Sejmowi swoje stanowisko w ww. sprawie?    Z poważaniem    Poseł Halina Murias    Łańcut, dnia 3 marca 2006 r.